Vertragen is moeilijk. Op dat moment als alles in je roept: “Verder! Sneller! Af!” te vertragen. De onrust giert door je lijf heen. Nog een standje bij, maar de onrust wordt niet minder, juist meer. Op dat moment te stoppen met dat wat je doet en te kijken — dus even pauze van je doel — en met je aandacht weer in en uit te ademen. Dat vraagt wat oefening.

Voor mij is vertraging niet zozeer het tegenovergestelde van snel gaan, maar iets bewust, met al je aandacht doen. Dan voelt het vertraagd. Als mijn aandacht alleen bij het einddoel is, dan voelt het gehaast. Dan ben ik alleen maar bezig met iets afmaken, zodat ik daarna rust heb.

Toen ik in mijn burn-out lichamelijk even niet meer “door” kon gaan, en door yin yoga weer kon voelen wat “ontspannen” betekent, hielp het mij ook om door de dag heen op te merken: “Ach, nu ben ik vol in spanning, even pauze. Even stoppen met doen, en even ademen.” Het was handig om niet alleen op de “aan”-knop te drukken, maar af en toe ook een “uit”-knop te gebruiken.

Maar de vertraging zit dus niet alleen in die momentjes van pauze: tussen werkafspraken of gesprekken even een halve minuut naar buiten kijken, of even gaan sporten of een film kijken. Het volgende level is om de ontspanning ook tijdens de spanning te kunnen waarnemen. Voor mij is het niet meer dan mijn aandacht bij dat wat er nu gebeurt kunnen houden: wat ik waarneem bij de ander of in de omgeving, wat het met mij doet, wat het in mij oproept, en daarop reageren — en zo weer opnieuw.

De vertraging zit dus in het “de aandacht bij onszelf kunnen houden”. Dat wat we doen met volle aandacht doen. Dat betekent niet dat je doelen niet meer nodig hebt. Het doel brengt je in beweging, geeft betekenis en maakt iets de moeite waard om te doen. En tegelijkertijd kunnen we, met aandacht in ons doen, er veel meer van genieten: ontspannen inspannen.

Deze week ligt de focus in onze oefening bij het vertragen. Kunnen we simpelweg onze aandacht zo lang mogelijk bij onze ademhaling houden, en alleen maar opmerken wat er in ons gebeurt? Zo veel mogelijk details waarnemen. Alle doelen even loslaten en alleen ervaren. Kunnen we onszelf heel dichtbij en tegelijkertijd van afstand zien?