“Het zou toch niet meer regenen? Gaat het nu weer de hele dag regenen? Hoe ga ik het straks doen met de coachingswandeling buiten?” komen er gedachten bij me op als ik, weer door de regen, terugfiets nadat ik de kinderen naar school heb gebracht. Ik voel direct de energie in mijn lijf om dit probleem te gaan oplossen.

Zonder dat we er iets voor hoeven te doen, gaan onze gedachten voortdurend op “tijdreis”. Het is ons vermogen om vooruit te denken, te fantaseren, te visualiseren, plannen te maken en te anticiperen. Maar dit kan ook omslaan in piekeren: overmatig nadenken over iets wat er nog niet is. Of we denken na over iets wat al gebeurd is en er niet meer is. Het is een vermogen waarmee we kunnen leren, maar ook dat kan doorslaan naar blijven hangen in iets waar we niets meer mee kunnen.

Ons brein voorspelt voortdurend op basis van eerdere ervaringen. Dat is geen hocus-pocus, maar simpelweg een manier waarop ons lichaam energie bespaart. Al vraag ik me soms af hoeveel energie ik daar werkelijk mee bespaar, want zulke ‘tijdreizende gedachten’ leiden vaak ook tot handelingen die helemaal niet nodig zijn en juist energie kosten. Bijvoorbeeld allerlei scenario’s bedenken over wat ik zou kunnen doen, of daadwerkelijk iets gaan regelen dat uiteindelijk niet nodig blijkt te zijn omdat de situatie toch anders loopt.

Ik ervaar het echt als een vermogen om die tijdreizende gedachten los te laten — een vermogen dat je kunt trainen. Hoe vaker je het bewust oefent, hoe moeitelozer het gaat. Grappig genoeg heb je die tijdreizende gedachten juist ook nodig om dit te kunnen trainen.

Deze week oefenen we hiermee in de les. In eerste instantie proberen we onze aandacht bij de ademhaling en bij de gewaarwordingen van de houding in ons lichaam te houden. En telkens weer gaan onze gedachten op reis: terug in de tijd of vooruit in de tijd. Dat merken we op, waarna we onze aandacht weer kunnen terugbrengen. Dat pendelen — aandacht richten, tijdreizen, opmerken en de aandacht weer richten — ís de oefening. We zijn van moment tot moment.

Interessant is dat het ongemak dat bij een strekkende houding komt kijken juist behulpzaam is in deze oefening. Ongemak veroorzaakt namelijk nog meer tijdreizende gedachten, omdat onze geest automatisch iets wil doen om het ongemak niet te hoeven ervaren. En juist door even het ongemak aan te gaan worden we beloond met de ontspanning.

‍

* foto vanuit de collegereeks van Charlotte Oomen "Zen en brein" (aangepast van lezing Sabine Geurts; Brosschot et al, 2006)